luns, 24 de xuño de 2024

SOLARIGRAFÍAS: O RASTRO DO SOL NO CEO

 


A espera fíxose moi longa, pero ao final todo chega, e seis meses despois de colocar as nosas 7 cámaras estenopeicas en diferentes puntos do noso centro, coincidindo co solsticio de verán e a fin de curso, recuperamos as cámaras para visualizar o resultado desta ilusionante experiencia que combina a física, a meteoroloxía, coa tecnoloxía e, incluso coa arte.


Podemos dicir que os resultados foron sorprendentes e altamente satisfactorios. Sorprendentes porque aínda que todas as cámaras foron creadas cos mesmos materiais es seguindo os mesmos pasos as imaxes obtidas son completamente diferentes. Algunha bastante ben enfocada na que se pode recoñecer o no so pavillón e parte do aparcamento, xunto con casas próximas e coa nosa estación automática case en primeiro plano; outras algo desenfocadas nas que, con algunha dificultade, é posible recoñecer a silueta da fachada traseira do IES Asorey, mentres que outras están tan desenfocadas que non permite deducir a súa ubicación. Pero en todas é posible visualizar o rastro de luz deixado polo sol entre o orto e ocaso naqueles momento nas que as nubes non lle impedían impresionar o papel fotográfico. 


Así, o 20 de xuño, en presenza do alumnado que participou desta experiencia, retiramos as cámaras estenopeicas dos lugares nas que foron emprazadas seis meses antes. Xa no interior do centro, extraemos o papel fotográfico e xa foi posible observar unha imaxe en negativo, pero realmente aínda pouco ilustrativa. Foi necesario escanealas rapidamente e posteriormente positivalas mediante un programa de edición de imaxes básico. Finalmente, con algún axuste de brillo e contraste obtivemos as imaxes que agora presentamos. 


Unha das primeiras conclusión que sacamos foi que o formato da cámara estenopeica e a súa orientación non permitía reflectir todo o percorrido do sol nos últimos días da primavera, quedando o mediodía fora de plano, o que nos fai reflexionar sobre o formato máis apropiado para as cámaras que elaboremos no futuro, tendendo se acaso a formatos de maior tamaño e altura para tratar de abarcar o percorrido na súa totalidade.



En todo caso, o resultado pareceunos tan satisfactorio que tomamos a decisión de que unha destas solarigrafías fose a imaxe de cabeceira deste blog desde agora, 



luns, 3 de xuño de 2024

INFORME METEOROLÓXICO MAIO 2024

 




O mes de maio presentouse chuvioso, especialmente os dous primeiros terzos, e con temperaturas non moi altas, agás algúns días que superaron os 25 ºC. Novamente temos dous meses nas que os datos de ambas estacións son comparables, aparecendo novamente diferenzas significativas nas temperaturas máximas e sobre todo na pluviometría, como se aprecia nos seguintes datos.

ESTACIÓN MANUAL

  • Temperatura mínima. 6,6 ºC
  • Temperatura máxima: 20,0 ºC
  • Precipitación acumulada: 126 mm
ESTACIÓN AUTOMÁTICA
  • Temperatura mínima: 6.9 ºC
  • Temperatura máxima: 27,1 ºC
  • Precipitación acumulada: 156 mm
As diferenzas nas temperaturas máximas poden ser entendibles atendendo a situación das estacións, pero as diferenzas nos rexistros da chuvia recollida son pouco entendibles e dificultan atopar unha explicación convincente. Nas conclusións finais, resultado dunha posta en común co alumnado, trataremos de achegarnos a unha razón  que agora descoñecemos, ou a implementación de algún elemento de diagnóstico ou corrección.

venres, 3 de maio de 2024

INFORME METEOROLÓXICO ABRIL 2024

 





Co obxecto de propiciar unhas mellores condicións de comparación entre os datos de ambas estacións, no caso da estación manual exclúense os datos de temperatura máxima e corríxense os de precipitación rexistrados o día 2 de abril, xa que no primeiro caso da temperatura, corresponde ao mes anterior, e no da precipitación faise unha estimación para o día 1 de abril duns 10 mm, en función dos datos proporcionados pola estación automática.

Resulta chamativo o longo período seco que caracterizou este mes na súa parte central, concentrándose as precipitacións ao principio e ao final do mes, tal como se pode ver nas gráficas.

ESTACIÓN MANUAL

  • Temperatura mínima: 4,7 ºC
  • Temperatura máxima: 29,2
  • Precipitación acumulada: 88 mm (dato estimado tras corrección)
ESTACIÓN AUTOMÁTICA
  • Temperatura mínima: 3,9 ºC
  • Temperatura máxima: 26,4 ºC
  • Precipitación acumulada: 86 mm
Neste mes, os datos de pluviometría son case coincidentes, se ben hai que ter en conta que o procedente da estación manual foi corrixido mediante unha estimación parra non incluír a chuvia recollida durante as vacacións de semana santa previa. Neste sentido, tamén esta simetría podería deberse a que as precipitacións producíronse en días con pouco vento, tal como se pode ver nas gráficas, polo que podería ser que este fenómeno estea detrás das diferenzas entre ambos rexistros noutros meses.

venres, 5 de abril de 2024

INFORME METEOROLÓXICO MARZO 2024




Novamente, a coincidencia na última semana do mes co período non lectivo de semana santa estraga o establecemento dunha comparativa a escala mensual, máis neste caso, xa que nestes días tiveron lugar as máximas de temperatura xunto con acumulacións de chuvia importantes, que non puideron quedar rexistradas nas fichas da estación manual, que só inclúen os datos ata o día 22, no que deron comezo as vacacións.

En todo caso estes son os datos rexistrados:

ESTACIÓN MANUAL:

  • Temperatura mínima: 4,4 ºC
  • Temperatura máxima: 22,5 ºC
  • Precipitación acumulada: 133 mm
ESTACIÓN DIXITAL
  • Temperatura mínima: 4,0 ºC
  • Temperatura máxima: 27,8 ºC
  • Precipitación acumulada: 268 mm
A disparidade nos días rexistrados impide facer unha comparación entre ambos rexistros a escala mensual, máis cando, como se pode ver nas gráficas da estación automática, as temperaturas máximas tiveron lugar na primeira metade da semana santa, mentres que na segunda metade de esa mesma semana houbo importantes precipitacións, que non caso da estación manual foron rexistradas na ficha do mes seguinte, e podemos adiantar que a cantidade de chuvia recollido no pluviómetro o día 2 de abril ás 10:23 foi de 90 mm, co que seguiría existindo unha diferenza significativa entre ambas estacións.
Neste mesmo sentido tamén comentar que a estación manual recolleu nese período vacacional unha máxima de 29, 4 ºC, arredor de 1,5 ºC rexistrados pola estación automática.

luns, 4 de marzo de 2024

INFORME METEOROLÓXICO FEBREIRO




Este mes de febreiro de 29 días debería permitir, en principio, unha comparación máis completa entre ambas estacións, ao coincidir os períodos de observación, pero producíronse algunhas desconexións puntuais durante as noites que puideron afectar puntualmente ao rexistro das temperaturas mínimas e da precipitación. Tendo en conta isto os datos foron os seguintes:

ESTACIÓN MANUAL:

  • Temperatura mínima: 5,5 ºC
  • Temperatura máxima:24,1 ºC
  • Precipitación acumulada: 217 mm
ESTACIÓN AUTOMÁTICA
  • Temperatura mínima: 5,9 ºC
  • Temperatura máxima: 22,8 ºC
  • Precipitación acumulada: 230 mm

Neste mes observamos diferenzas relativamente pouco importantes nos datos rexistrados entre ambas estacións, se ben non se pode descartar que sexan debidas en parte aos problemas técnicos que se deron na estación automática.

domingo, 18 de febreiro de 2024

A PEGADA DA METEOROLOXÍA NA TRADICIÓN ORAL


O tempo é probablemente un dos temas máis recorrentes das conversas informais, do que tiramos frecuentemente para abortar silencios incómodos, como os que as veces se producen nos encontros que parecen eternos no interior dun ascensor. Pero máis alá disto, a meteoroloxía é un dos factores máis condicionantes para os seres humanos, e por extensión para todos os seres vivos. De feito, para o ser humano a meteoroloxía e a sucesión das estacións marcaba o calendario da humanidade, tanto da que se dedicaba a caza como cando se volve sedentario, agricultor e gandeiro.

Por todo isto, na transmisión do coñecemento adquirido xeración tras xeración mirando ao ceo a transmisión oral tiña unha importancia fundamental, que chegou ata os nosos días en forma de refráns, que podemos interpretar como pequenas pílulas de coñecemento que se propagan a modo de nemotecnias que nos recordan a influenza destes fenómenos na nosa existencia.

Desde a materia de Lingua Galega pretendemos desde este programa recoller algúns destes refráns coa axuda do noso alumnado e das súas familias. Logo fixemos unha selección dos máis representativos dentro de cada grupo, e pasamos do oral á escrita en cartolinas de cores e creamos murais no interior das aulas, como se poden ver nas imaxes. 

Nun seguinte paso pretendemos rastrear a presenza do tempo na literatura, principalmente na poesía, pero sen descartar a narrativa. Pero iso será noutro momento...


  

luns, 5 de febreiro de 2024

INFORME METEOROLÓXICO XANEIRO 2024

 




Ao igual que o mes anterior, xaneiro ten un baixo número de días lectivos, polo que os días de recollida de datos son menores. Ademais, na estación manual non é posible diferenciar entre os datos de temperaturas e precipitación correspondentes ao período vacacional de nadal se se tratan do mes de xaneiro ou de febreiro. En todo caso aquí se publican tal como foron rexistrados na fichas de recollida de datos.

ESTACIÓN MANUAL

  • Temperatura mínima: 0,6 ºC
  • Temperatura máxima: 20,9 ºC
  • Precipitación acumulada*: 185 mm
* Parte da precipitación recollida corresponde ao período de vacacións de nadal de decembro.

ESTACIÓN AUTOMÁTICA
  • Temperatura mínima: 0,2 ºC
  • Temperatura máxima: 19,7 ºC
  • Precipitación acumulada: 190 mm
Advírtese unha aparente disparidade nos datos de precipitación acumulada entre ambas estacións, xa que o dato da estación manual correspóndese a un período máis longo, ao incluír tamén o terzo final do mes de decembro, sendo aínda así máis baixo que o dato da estación automática, que se corresponde unicamente o mes de xaneiro. Este feito xa o viñamos observando anteriormente, e ata o de agora non podemos dicir se é un problema de calibración é debido a diferente localización entre ambas, se ben a distancia que as separa non é de máis de 100m, se ben non podemos descartar que a proximidade da estación manual a diferentes edificación poida reducir a precipitación recollida.

INFORME METEOROLÓXICO XUÑO 2025

  O dato máis salientable deste mes foron as elavadas temperaturas, máis propias do verán que do final da primavera. Varios días por riba do...