venres, 5 de abril de 2024

INFORME METEOROLÓXICO MARZO 2024




Novamente, a coincidencia na última semana do mes co período non lectivo de semana santa estraga o establecemento dunha comparativa a escala mensual, máis neste caso, xa que nestes días tiveron lugar as máximas de temperatura xunto con acumulacións de chuvia importantes, que non puideron quedar rexistradas nas fichas da estación manual, que só inclúen os datos ata o día 22, no que deron comezo as vacacións.

En todo caso estes son os datos rexistrados:

ESTACIÓN MANUAL:

  • Temperatura mínima: 4,4 ºC
  • Temperatura máxima: 22,5 ºC
  • Precipitación acumulada: 133 mm
ESTACIÓN DIXITAL
  • Temperatura mínima: 4,0 ºC
  • Temperatura máxima: 27,8 ºC
  • Precipitación acumulada: 268 mm
A disparidade nos días rexistrados impide facer unha comparación entre ambos rexistros a escala mensual, máis cando, como se pode ver nas gráficas da estación automática, as temperaturas máximas tiveron lugar na primeira metade da semana santa, mentres que na segunda metade de esa mesma semana houbo importantes precipitacións, que non caso da estación manual foron rexistradas na ficha do mes seguinte, e podemos adiantar que a cantidade de chuvia recollido no pluviómetro o día 2 de abril ás 10:23 foi de 90 mm, co que seguiría existindo unha diferenza significativa entre ambas estacións.
Neste mesmo sentido tamén comentar que a estación manual recolleu nese período vacacional unha máxima de 29, 4 ºC, arredor de 1,5 ºC rexistrados pola estación automática.

luns, 4 de marzo de 2024

INFORME METEOROLÓXICO FEBREIRO




Este mes de febreiro de 29 días debería permitir, en principio, unha comparación máis completa entre ambas estacións, ao coincidir os períodos de observación, pero producíronse algunhas desconexións puntuais durante as noites que puideron afectar puntualmente ao rexistro das temperaturas mínimas e da precipitación. Tendo en conta isto os datos foron os seguintes:

ESTACIÓN MANUAL:

  • Temperatura mínima: 5,5 ºC
  • Temperatura máxima:24,1 ºC
  • Precipitación acumulada: 217 mm
ESTACIÓN AUTOMÁTICA
  • Temperatura mínima: 5,9 ºC
  • Temperatura máxima: 22,8 ºC
  • Precipitación acumulada: 230 mm

Neste mes observamos diferenzas relativamente pouco importantes nos datos rexistrados entre ambas estacións, se ben non se pode descartar que sexan debidas en parte aos problemas técnicos que se deron na estación automática.

domingo, 18 de febreiro de 2024

A PEGADA DA METEOROLOXÍA NA TRADICIÓN ORAL


O tempo é probablemente un dos temas máis recorrentes das conversas informais, do que tiramos frecuentemente para abortar silencios incómodos, como os que as veces se producen nos encontros que parecen eternos no interior dun ascensor. Pero máis alá disto, a meteoroloxía é un dos factores máis condicionantes para os seres humanos, e por extensión para todos os seres vivos. De feito, para o ser humano a meteoroloxía e a sucesión das estacións marcaba o calendario da humanidade, tanto da que se dedicaba a caza como cando se volve sedentario, agricultor e gandeiro.

Por todo isto, na transmisión do coñecemento adquirido xeración tras xeración mirando ao ceo a transmisión oral tiña unha importancia fundamental, que chegou ata os nosos días en forma de refráns, que podemos interpretar como pequenas pílulas de coñecemento que se propagan a modo de nemotecnias que nos recordan a influenza destes fenómenos na nosa existencia.

Desde a materia de Lingua Galega pretendemos desde este programa recoller algúns destes refráns coa axuda do noso alumnado e das súas familias. Logo fixemos unha selección dos máis representativos dentro de cada grupo, e pasamos do oral á escrita en cartolinas de cores e creamos murais no interior das aulas, como se poden ver nas imaxes. 

Nun seguinte paso pretendemos rastrear a presenza do tempo na literatura, principalmente na poesía, pero sen descartar a narrativa. Pero iso será noutro momento...


  

luns, 5 de febreiro de 2024

INFORME METEOROLÓXICO XANEIRO 2024

 




Ao igual que o mes anterior, xaneiro ten un baixo número de días lectivos, polo que os días de recollida de datos son menores. Ademais, na estación manual non é posible diferenciar entre os datos de temperaturas e precipitación correspondentes ao período vacacional de nadal se se tratan do mes de xaneiro ou de febreiro. En todo caso aquí se publican tal como foron rexistrados na fichas de recollida de datos.

ESTACIÓN MANUAL

  • Temperatura mínima: 0,6 ºC
  • Temperatura máxima: 20,9 ºC
  • Precipitación acumulada*: 185 mm
* Parte da precipitación recollida corresponde ao período de vacacións de nadal de decembro.

ESTACIÓN AUTOMÁTICA
  • Temperatura mínima: 0,2 ºC
  • Temperatura máxima: 19,7 ºC
  • Precipitación acumulada: 190 mm
Advírtese unha aparente disparidade nos datos de precipitación acumulada entre ambas estacións, xa que o dato da estación manual correspóndese a un período máis longo, ao incluír tamén o terzo final do mes de decembro, sendo aínda así máis baixo que o dato da estación automática, que se corresponde unicamente o mes de xaneiro. Este feito xa o viñamos observando anteriormente, e ata o de agora non podemos dicir se é un problema de calibración é debido a diferente localización entre ambas, se ben a distancia que as separa non é de máis de 100m, se ben non podemos descartar que a proximidade da estación manual a diferentes edificación poida reducir a precipitación recollida.

xoves, 18 de xaneiro de 2024

INFORME METEOROLÓXICO: DECEMBRO 2023

 




A recollida de datos da estación manual no mes de decembro resultou moi parcial, xa que é un mes con un baixo número de días lectivos. Ata o día 21, a temperatura máxima rexistrada foi de 19,0 ºC, mentres que a mínima foi de 1,3 ºC. O total de chuvia recollida ata esa data foi de 123 mm.

En relación aos mesmos datos recollidos na estación automática ao longo de todo o mes de decembro, a temperatura máxima foi de 17,8 ºC e a mínima de 1,7 ºC. A chuvia recollida en todo o mes foi de 227 mm. Debe terse en conta que este último dato non é comparable co da estación manual, xa que este só é ata o día 21.

mércores, 17 de xaneiro de 2024

OBSERVACIÓN METEOROLÓXICA DESDE DIFERENTES TECNOLOXÍAS


Seguramente unha das formas máis inmediatas de introducirse na meteoroloxía é a medición das diferentes variables atmosféricas, comezando polas dúas que sen dúbidas son as máis demandadas e seguidas pola poboación, a temperatura e a pluviosidade, aínda que non son as únicas, polo que despois dunha aproximación teórica cara o noso alumnado de 1º ESO, tamén faremos un seguimento da humidade relativa ou a presión atmosférica e afondaremos na súa influencia na nosa percepción do tempo atmosférico, xunto con outras como o vento, tanto en función da súa dirección como da súa velocidade.

Para este cometido instalamos unha estación meteorolóxica manual que contén 2 termómetros de máxima e mínima, un analóxico e outro dixital, un barómetro aneroide, un pluviómetro, un psicrómetro e un higrómetro. Pode ser redundante o uso dos dous termómetros de máxima e mínima, pero neste caso preferimos empregalos por un lado para ilustrar diferentes tecnoloxías e como un elemento para reforzar a fiabilidade dos datos recollidos, tomando os datos preferentemente do dixital, xa que nos proporciona unha precisión á décima de grao centígrado, e o analóxico de mercurio serve de referencia. No mesmo caso están o higrómetro e psicrómetro, neste caso tomamos o dato do higrómetro, que resulta moito máis inmediato, e empregamos o psicrómetro para un calibrado preciso do primeiro.

No caso do barómetro aneroide, calibrámolo en función da información que obtemos das estacións meteorolóxicas da rede de observación de Meteogalicia situadas nas proximidades do noso centro e que proporcionen este dato, como é o caso da situada en Corón, no concello de Vilanova de Arousa, a escasos quilómetros da nosa localización.


Os datos serán recollidos polos propios alumnos, coa supervisión dun membro do profesorado participante no programa, nos días lectivos de acordo coas indicacións prescritas pola dirección do programa de Meteoescolas nunha ficha en papel. Simultaneamente tomárase unha fotografía do interior da garita, rexistrando data e hora da mesma, engadindo o dato de pluviometría.

A ubicación desta estación non é a máis apropiada, como se pode observar nas imaxes, moi próxima a edificacións e a vexetación de xeito que poden alterar algunha das variables , pero na súa instalación primaron os criterios de accesibilidade e seguridade, para que resultara máis operativa para ser empregada por alumnado da ESO e evitar, na medida do posible, que fora obxecto de vandalismo. Somos conscientes de que os datos recollidos poden quedar afectados por esta decisión, pero pareceunos o máis apropiado para o seu uso polo noso alumnado, xa que a finalidade que pretendemos é espertar o seu interese nesta materia do xeito máis doado posible.


En paralelo contamos con unha estación meteorolóxica automática  SAINLOGIC WS3500 con conexión wifi á correspondente consola e o volcado de datos en tempo real ao portal meteorolóxico Ecowitt Weather, que conta con unha rede de estacións privadas conectadas e que nos proporciona o software e o almacenamento que permite a posibilidade de consultar os datos recollidos de forma case instantánea, ao tempo que os almacena, permitíndonos recuperar series históricas e visualizalas en gráficos ou táboas. Estes datos son accesibles a través do seguinte enlace.

Tendo en conta as particularidades de cada unha destas tecnoloxías e as circunstancias antes descritas da localización de ambas estacións, pretendemos contrastar os datos obtidos a través destes distintos medios observando as súas coincidencias e disparidades e tratar de determinar as causas destas últimas.


venres, 22 de decembro de 2023

SOLARIGRAFÍAS: COMO CONVERTER UNHA LATA DE REFRESCO NUNHA CÁMARA FOTOGRÁFICA

 


A partir da xornada de formación celebrada nas dependencias de METEOGALICIA en Santiago na que participantes en edicións anteriores do programa METEOESCOLAS amosaron a súa experiencia no mesmo e algunhas das experiencias desenvolvidas, consideramos que sería interesante a elaboración de cámaras estenopeicas a partir de latas de refresco e papel fotográfico fotosensible. 

O obxecto desta práctica é obter unha imaxe dunha paisaxe aberta na que na parte superior da imaxe quedará impresionado o recorrido do sol día a día durante un longo período de tempo. No noso caso desde o solsticio de inverno ao solsticio de verán, polo tanto un exposición de 6 meses.

A construción destas cámaras está baseado no principio da cámara escura, coñecido desde a antigüidade, polo cal  unha imaxe pode proxectarse no interior dun recinto escuro no que só entre a luz a través dun pequeno orificio, denominado estenopo (de aí o nome de cámara estenopeica), de tal xeito que a imaxe do que esta diante dese orificio e proxectado na parede oposta en posición invertida 

 O material de partida é o seguinte.

  • Latas de refresco estándar.
  • Papel fotográfico fotosensible.
  • Papel de lixa.
  • Esmalte negro mate
  • Cinta americana.
  • Bridas.
  • Agulla de coser.
Empregamos como cámara a lata de refresco, a que previamente quitámoslle a tapa empregando papel de lixa para non crear bordos cortantes. Posteriormente pintamos con pintura en esmalte negro mate o interior e exterior da lata. Una vez seca realizamos o orificio, que debe ter un diámetro en función da distancia focal, neste caso ó diámetro interior da lata, ao que debe restárselle o groso do papel fotográfico fotosensible que se colocará no lado oposto ao orificio. Mediante unha fórmula sinxela determínase que o diámetro do orificio debe ser de 0,32mm. Canto máis precisos sexamos neste paso mellor será o enfoque da imaxe obtida, pero nesas magnitudes só podemos aproximarnos, empregando unha agulla de coser ou un alfinete fino para practicar este orificio na parte media da lata.

Chegados a este punto, só queda introducir o papel fotosensible no interior da lata, o cal debe facerse nun habitáculo escuro, unicamente con unha luz de seguridade vermella para que non se impresione o papel fotosensible durante a súa manipulación, e finalmente tapalo con un material opaco e impermeable, preferiblemente cinta americana negra. Compre dicir que a maior dificultade nesta experiencia foi adquirir o papel fotográfico fotosensible, moi empregado ata a popularización da fotografía dixital, pero na actualidade existe unha escasa oferta e xeralmente obriga a comprar grandes cantidades, principalmente a través de comercio on line.

Deste xeito construímos 7 cámaras estenopeicas que foron instaladas en diferentes puntos do recinto escolar co orificio orientado cara o sur, de tal xeito que recolleran todo o recorrido do sol desde o amencer ata súa posta, sempre e cando as nubes non o impidan. Así dispuxémonos a colocalas o último día de clase do ano, o 21 de decembro, coa intención de recollelas o 21 de xuño, último día do curso.

A nosa intención e ter una imaxe ilustrativa dos tempos de insolación e da variación dos percorridos do sol entre orto e ocaso ao longo do ano. Pretendemos repetir a experiencia se ten éxito, e así poder comparar estas solarigrafías entre diferentes anos sucesivos.

A espera será longa, e estamos impacientes por ver o que resulta desta experiencia.


INFORME METEOROLÓXICO XUÑO 2025

  O dato máis salientable deste mes foron as elavadas temperaturas, máis propias do verán que do final da primavera. Varios días por riba do...